Enflasyon ile Büyüme arasındaki ilişki ve trade off

Trade off, malesef Türkçeleştirirken zorlandığımız bir iktisadi kavram. Öyle arada derede kalan bir kavram da değil, son derece önemli ve iktisat biliminin de neredeyse temelini teşkil ediyor. Türkçeleştirmeye çalışsak, takas etmek, değiş tokuş etmek gibi çevrilebilir.

Ekonomi biliminde trade off bir karar verdiğinizde başkaca şeylerden vazgeçme zorunluluğunuzu ifade ediyor. Fırsat maliyeti (oportunity cost) kavramına benziyor. Halbuki fırsat maliyeti bir ekonomik kararı alırken vazgeçtiğiniz en yüksek faydayı ifade eder. Arada ince bir nüans var.

Ekonomik kararların tümüne içkindir trade off kavramı, mesela daha fazla kamu harcaması isterseniz daha fazla vergi ödemeyi göze almalısınız veya potansiyelin üzerinde büyümek isterseniz cari açık veya bütçe açığını göze almak zorundasınızdır.

Ya da günümüzü ilgilendiren çok güzel bir örnek, enflasyon ile mücadele etmek isterseniz, büyümekten vazgeçmek durumunda kalırsınız. Büyümekten vazgeçilmediği takdirde enflasyon sorunu ile başa çıkılamıyor.

Türkiye ekonomisinin 13 eylül'de yaşadığı da bu tercihin bir uzantısı oldu. Büyüme hedefinden vazgeçilerek, enflasyonla mücadele edilme kararı alındı. Tabii yalnızca enflasyonla mücadele değil, aynı zamanda kısa vadeli döviz cinsinden borçların geri ödenememesi riski yüzünden de faiz artışına gidildi. Faiz arttırarak uygulanan daraltıcı para politikasını, daraltıcı maliye politikası yani vergi arttırıp harcama kısan böylece bütçe açığını kapatan politika takip edecektir. Önümüzdeki günler büyümenin 0'a yaklaşacağı belki bazı aylar negatif seyredeceği günlere gebe.

Yani enflasyon ile büyüme arasında bir trade off ilişkisi var.